Skip to main content

Search

Search

Qalitoz nədir?

Qalitoz – insan nəfəsinin xoşagəlməz qoxusunun əlamətləndirilməsi üçün istifadə edilən termindir.

İnkişaf etmiş ölkələrdə qalitozun yayılma dərəcəsinin təxmini qiymətləndirilmələri 30%-dən 65%-ə qədər dəyişir: ABŞ-da təxminən 60 milyon insan öz nəfəsini xoşagəlməz hesab edir və hər il nəfəsi təravətləndirən (maskalayan) kosmetik məhsulların əldə edilməsinə on milyardlarla dollar xərcləyirlər; Yaponiyada stomatoloqun yanına daim gedən biznesmenlərin 72%-i ağızdan qoxudan narazıdır; ABŞ-ın diş həkimlərinin 40%-i həftədə qalitoza malik altıdan çox xəstəyə malikdirlər.*

Xəstənin şüurunda və/və ya onu əhatə edən insanlarının qavranmasında ağızda pis qoxu ilə bağlı üç prinsipial müxtəlif vəziyyət mövcuddur:

I – həqiqi qalitoz (ətrafdakı insanlar tərəfindən hiss olunan xoşagəlməz qoxunun obyektiv mövcudluğu);

II – psevdoqalitoz (xəstə tərəfindən pis qoxu kimi qəbul edilən, lakin çox az hiss oluna bilən, praktik olaraq seçilməyən qoxunun mövcudluğu);

III – qalitofobiya (xəstənin pis qoxunun mövcud olmasına əmin olduğu zaman, əslində nəfəslə verdiyi havada hər hansı xoşagəlməz qoxunun olmaması).

Həqiqi qalitoz fizioloji ola bilər, xəstənin oral biosenozunun xüsusiyyəti və patoloji, şərtləndirilmiş xəstəliklərlə bağlı ola bilər.

Patoloji qalitoz ağız boşluğunda (oral qalitoz) və ondan kənarda (ekstraoral qalitoz) səbəblərə malik ola bilər. Qalitozun göstərilən variantlarını ciddi ayırmaq lazımdır, çünki onlardan hər biri xüsusi yanaşma tələb edir.

Hidrogen sulfidin təxminən 80%-i və metilmerkaptanın 20%-i (xoşagəlməz qoxu verən maddələr) fizioloji qalitoz zamanı mikroorqanizmləri istehsal edirlər, onlar tez-tez laboratoriyada dilin arxasından və damaqaltı ərpdən ayrılırlar. Buna görə dil "qalitoz yaradan" ən mühüm amil rolunda çıxış edir.

Əlbəttə dişləri təmizləmək lazımdır, lakin dilə də xüsusi diqqət ayırmaq lazımdır –xoşagəlməz qoxuya səbəb olan bakteriyaların əksəriyyəti dildə yaşayır. Dili təmizləyin, sonra diş sapından və yaxalayıcıdan istifadə edin. Yadda saxlayın ki, dişlərin sadə təmizlənməsi yalnız ağızın 25%-ni təmizləyir. Ağız boşluğunun praktik olaraq 100% təmizliyinə nail olmaq üçün yaxalayıcıdan istifadə edin.

Əgər siz yaxşılaşma hiss etmirsinizsə, növbəti addım stomatoloqun yanına getmək olmalıdır. Peşəkar mütəxəssislə öz sirrinizi bölüşməyə qorxmayın və utanmayın. Çox güman ki, həkim sizə diaqnoz qoya və müvafiq müalicə təyin edə biləcək.

* T.V.Poprujenko Qalitoz / T.V.Poprujenko, N.V.Şakoves.– M.: MEDpress inform, 2006.– 48 s.